Tản mạn về CP Mỹ shutdown

Trưa ngày 1/10 về nhà ăn cơm tự nhiên nghe thông tin chính phủ Mỹ đóng cửa (nguyên gốc là shutdown). Tự dưng thấy hoang mang quá, cả một chính phủ Mỹ như thế mà ngừng hoạt động (đúng từ nguyên gốc hơn) thì còn cái gì khủng khiếp hơn nữa. Sau đó nó là cái gì, khủng hoảng, chiến tranh, bạo động v.v. chăng? Tưởng là vậy hóa ra không phải vậy.

Đầu tiên là tin về việc shutdown, các bạn xem ở đây http://www.usa.gov/shutdown.shtml. Còn giờ nếu vào trang http://www.usa.gov này thì tình trạng chính phủ hiện tại đang là Cảnh báo (Alert) và Đóng băng (Snow & Dismissal Procedures). Và trên thực tế, việc Chính phủ có ngừng hoạt động hay không cũng không phải là vấn đề nghiêm trọng.

Đầu tiên, đây không phải là lần đầu tiên Chính phủ Mỹ ngừng hoạt động, lần gần đây nhất là cách đây 13 năm khi chính phủ của Clinton còn đương nhiệm. Chỉ khác về cách thức. Năm 2013, Chính phủ Obama ngừng vì Quốc hội không phê chuẩn Chính sách tài khóa cuối năm; còn năm 95-96 thì Tổng thống phủ quyết Chính sách tài khóa và đương nhiên Chính phủ không có quyền sử dụng tiền đâm ra ngừng hoạt động.

Government-shutdown
Government shutdown (Source: Bloomberg.com)

Ở Mỹ, Chính phủ được coi như 1 tổ chức dịch vụ, hoạt động phục vụ người dân và hoạt động bằng tiền thuế người dân đóng góp. Toàn bộ dịch vụ công ích đó bao gồm 800.000 người làm việc và để phục vụ người dân mà thôi. Tiền thuế của hơn 320 triệu dân đó đóng góp vào 1 ngân quỹ, hàng năm chi tiêu bao nhiêu thì được những người đại diện của hơn 320 triệu người đó là những ông nghị bà nghị trong Thượng viện và Hạ viện phê chuẩn (gọi chung là Quốc hội) Nếu tiêu nhiều quá trong khi quốc khố còn không đủ, Quốc hội không thông qua và đương nhiên toàn bộ cái tổ chức hoạt động phục vụ người dân đó phải dừng lại.

Ở đây việc phục vụ và không phục vụ rất rõ ràng. Có lương thì làm và không có lương thì dừng. Và việc này được công bố công khai trên website www.usa.gov Và thế là việc đóng cửa cả 1 chính phủ quốc gia chỉ đơn giản như là cho một tổ chức ngừng hoạt động. Rất may, một số dịch vụ công ích khác vẫn hoạt động như là : An sinh xã hội, Dịch vụ bưu chính, Quân đội, Quản lý không lưu, Gác tù, Gác đường biên giới và NASA (nếu không thế thì các bác trên trạm không gian đòi về hết hay dân các nước khác đổ xô vào Mỹ mất)

Cùng với như vậy, Chính phủ cũng dọa nạt ghê gớm người dân để họ tạo sức ép lên các dân biểu phê chuẩn Chính sách tài khóa của họ như
– Các công trình quốc gia từ Yosemite đến the Smithsonian hay tượng Nữ thần tự do đều đóng cửa (khách du lịch đên thì đứng ngoài nhé)
– EPA là tổ chức bảo vệ người tiêu dùng, bảo vệ an toàn sức khỏe người dân, chất thải, nguồn nước dừng hoạt động (nguy cơ uống nước bẩn cao)
– Toàn bộ nhân viên Liên bang bao gồm cả những người đang bảo vệ người dân Mỹ khỏi khủng bố, không vận đều hoạt động không lương (như vậy là CIA với FBI đều đang làm việc không lương hết)

Ngược lại, vào tình cảnh này chúng ta lại thấy sự lớn mạnh của khu vực kinh tế tư nhân như thế nào. Các công viên trường học bệnh viện (chủ yếu là của tư nhân) vẫn hoạt động bình thường. Công sở vẫn làm việc. Thị trường chứng khoán của họ thậm chí còn lên điểm. Nhưng dù sao thì đâu cũng sẽ vào đó. Tất cả các cuộc ngưng trệ từ trước đến giờ đều lại quay lại như cũ, như bức tranh biếm họa này. Và ít nhất người dân Mỹ cũng biết được tình trạng hiện tại của bộ máy phục vụ mình như thế nào và họ sẽ phải cố gắng đóng thuế thêm ra sao để bộ máy này tiếp tục phục vụ họ (cho dù tiêu xài cũng hơi hoang phí) nhưng họ vẫn chính là người bầu nên chính phủ này nên cứ phải cắn răng mà chịu đến nhiệm kì sau thôi)

Government-Shutdown (1)Nhìn xứ họ mà ngẫm tới xứ mình …

Bình luận

bình luận

Gửi phản hồi